Szlif diamentu ma kluczowe znaczenie dla jego piękna. Na ocenę szlifu składają się trzy elementy: proporcje, wykończenie oraz symetria. Każdy z nich oceniany jest w czterostopniowej skali: doskonały (excellent), bardzo dobry (very good) oraz zadowalający (fair).

Masa diamentu wyrażana jest w karatach. 1 karat = 0,2 grama, a 1 karat = 100 punktów.

Barwa większości diamentów mieści się w zakresie od bezbarwnej do lekko żółtawej. Diament idealny jest całkowicie bezbarwny.

Wszystkie naturalne diamenty noszą ślady historii swojego powstawania, gdyż są wytworem natury. Terminem „czystość” (ang. clarity) określamy stopień nieskazitelności diamentu.